Mobbing

Mobbing Nedir?

Mobbing; Mevcut gücün ya da pozisyonun kötüye kullanılarak; sistematik olarak psikolojik şiddet, baskı, kuşatma, taciz, aşağılama, tehdit vb. şekillerde tecelli eden duygusal bir saldırıdır.

Kişinin saygısız ve zararlı bir davranışın hedefi olmasıyla başlayıp; işverenin ima ve alay ile karşısındakinin toplumsal itibarını düşürmeyi de içeren saldırgan bir ortam yaratarak onu işten çıkmaya zorlamasıdır.

Her davranış mobbing olarak algılanmamalıdır. Bir davranışın mobbing olması için davranışın sistematik şekilde devam etmesi lazım ve amaç işçinin işten çıkmasını sağlamak olmalıdır. İş yaşamındaki günlük tartışmalar ve anlaşmazlıklar mobbinge girmemektedir.

Mobbingin en belirgin özellikleri;
-Kasten uygulanması
-Sistemli bir şekilde devam etmesi
-Bir süreden beri (en az 6 ay) devam ediyor olması
-Çalışanın işten çıkması amacıyla davranışın gerçekleşmesi

İş Kanunu Açısından Mobbing

İşverenin İşçiyi Gözetme Borcu: İş Kanunu madde 77 ve Borçlar Kanunu madde 332’de düzenlenmiştir. Buna göre işverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak için her türlü tedbiri almakla yükümlüdürler.

İşverenin veya işveren vekillerinin işçiye mobbing uygulaması veya başka bir işçinin mobbing uygulamasına göz yumması işverenin işçiyi gözetme borcuna aykırılık teşkil eder. Bu durumda işçi sözleşmeye aykırılık nedeniyle maddi ve manevi tazminat hükümlerine başvurabilir.

Bu davaların zamanaşımı on senedir.

Mobbing mağduru işçi, mobbing nedeniyle sağlığını bozacak veya acil ve hayati bir tehlikeyle karşı karşıya kalırsa iş sağlığı ve güvenliği kurumuna başvurarak durumun tespitini talep edebilir ve gerekli tedbirler alınana kadar iş görme borcunu ifadan kaçınabilir.

İş Kanunu madde 24/IIye  göre  ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan şekilde mobbing uygulanırsa mobbinge uğrayan işçi, iş sözleşmesini ihbar süresini beklemeden derhal haklı nedenle feshedebilir. İşçi bu hakkını mobbing eyleminin sona ermesinden itibaren 6 gün içinde kullanmalıdır. Bu fesih işçiye aynı zamanda kıdem tazminatı talep hakkı da vermektedir.

Mobbing Nasıl İspat Edilmeli?

Mobbing genellikle işverenlerin, işten çıkarmak istediği işçiye tazminattan kurtulmak için uyguladığı davranıştır. Ancak işveren şunu unutmamalıdır ki delillerle mobbingi kanıtlayan işçi ihbar tazminatı , kıdem tazminatı ve manevi tazminat alabiliyor.

Mobbing’e uğradığını düşünen çalışan kendisine uygulanan davranışlarla ilgili açık ve net deliller toplamaya başlamalıdır. Bu noktada şahitler, maaş kesme varsa bordrolar, pozisyon değiştirme varsa bununla ilgili belgeler önem kazanmaktadır. Hatta Yargıtay bir kararında “ mobbing iddialarında şüpheden uzak kesin deliller aranmaz, davacı işçinin, kendisine işyerinde mobbing uygulandığına dair kuşku uyandıracak olguların ileri sürmesi yeterlidir, işyerinde mobbing gerçekleşmediğini ispat külfeti davalıya düşmektedir.” Demiştir.

Yargıtay’a Göre Mobbing Sayılan Haller

Buna göre Yargıtayın vermiş olduğu kararlar şu şekildedir :

  • Davacının yaptığı iş, mezuniyeti ve kariyeri dikkate alındığında; olumsuz koşullar taşıyan yerde çalışmaya zorlanması mobbingtir.
  • Davacının sürekli görev yerinin değiştirilmesi mobbingtir.
  • Davacının cinsel yönden sürekli baskı altına alınarak ilişki teklifinin kabul edilmemesi nedeniyle yapılanlar mobbingtir.
  • Davacının işyerinde tek bırakılmaya çalışılması mobbingtir.
  • Yaptığı tanıklık sonrası işyerinde farklı muamelelere tabi tutulması mobbingtir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.